W dniach 10-12 listopada w Zakopanem odbył się po raz czterdziesty Finał Centralny Ogólnopolskiej Olimpiady Wiedzy Turystyczno-Krajoznawczej LZS, tym roku pn. „Polska — Unia Europejska — Kraje Europy”. Organizatorami Olimpiady było Krajowe Zrzeszenie LZS przy współudziale Małopolskiego Zrzeszenia LZS. Finał zorganizowano ze środków Ministerstwa Sportu i Turystyki oraz partnera strategicznego PZU S.A. W olimpiadzie wzięli udział przedstawiciele gmin i powiatów z 10 województw: kujawsko-pomorskiego, lubelskiego, łódzkiego, małopolskiego, mazowieckiego, podkarpackiego, podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego — łącznie 180 osób, w tym osoby towarzyszące, opiekunowie, zaproszeni goście, władze RG KZ LZS oraz organizatorzy, obsługa sędziowska, medyczna i wolontariusze.
Na finał składały się eliminacje pisemne w formie testu zawierającego 60 pytań z zakresu wiedzy turystyczno-krajoznawczej o Polsce, Unii Europejskiej i Europie, historii sportu polskiego oraz eliminacje sportowe w 6 konkurencjach sportowo-rekreacyjnych z których 6 osób z największą liczbą punktów awansowało do finału ścisłego.
Gośćmi finału centralnego było liczne grono władz Krajowego Zrzeszenia LZS. Obecni byli: prezes RG KZ LZS Mieczysław Kazimierz Baszko, wiceprezesi Jacek Kucybała i Krzysztof Piasek, członkowie Zarządu Andrzej Cywiński, Jerzy Kula, Jan Zalewski, przewodnicząca GKR RG KZ LZS Katarzyna Choroś, wiceprzewodniczący GKR RG KZ LZS Zdzisław Wawrzewski oraz wiceprzewodnicząca Podlaskiego Zrzeszenia LZS Elżbieta Skalimowska i sędzina naszej olimpiady, wiceprzewodniczący Podlaskiego Zrzeszenia LZS Tomasz Dąbrowski, który dzielnie stanął do rywalizacji olimpiadowej, dyrektor Biura KZ LZS Beata Giera, Kierownik Rządowego Programu KLUB Wojciech Kudlik, a także członkowie Komisji Turystyki RG LZS. Gościem honorowym był Tadeusz Rożej, który przez wiele lat prowadził ścisły finał. Nad całością imprezy czuwali pracownicy biura KZ LZS i liczni wolontariusze.
Zwycięzcą 40. Ogólnopolskiej Olimpiady Wiedzy Turystyczno-Krajoznawczej LZS został Marek Wolski, przedstawiciel woj. kujawsko-pomorskiego, drugie miejsce zajął Nikodem Seidel z woj. wielkopolskiego, trzecie Paweł Lewiak z woj. łódzkiego, czwarte Mateusz Kornas, z woj. lubelskiego, piąte Jakub Pietrzak z woj. łódzkiego, szóste Wiesław Gajowniczek z woj. lubelskiego. Zdobywca piątego miejsca Jakub Pietrzak zgarnął także puchar dla najlepszego uczestnika w kategorii wiekowej do 18 lat.
W tym roku po raz pierwszy wprowadziliśmy punktację gmin, wyróżniając pucharami trzy najlepsze gminy. Puchary odebrali przedstawiciele: Koluszek, Stoczka Łukowskiego i Wolsztyna. W klasyfikacji powiatów najlepszy okazał się powiat Łódzki Wschodni, drugie miejsce zajął powiat Łukowski, trzecie powiat Wolsztyński, puchary otrzymało także 5 kolejnych powiatów — Tucholski, Białostocki, Puławski, Ostrowski i Stargardzki. W klasyfikacji wojewódzkiej nagrodziliśmy wszystkie województwa, biorąc jednak pod uwagę ilość uzyskanych punktów, i tak pierwsze miejsce zajęło Województwo Lubelskie o 16 punktów wyprzedzając Wielkopolskie, na podium stanęło także Województwo Zachodniopomorskie. Kolejne miejsca zajęli: Województwo Łódzkie, Podlaskie, Kujawsko-Pomorskie, Mazowieckie, Małopolskie, Podkarpackie i Warmińsko-Mazurskie.
I ostatnia klasyfikacja, która w tym roku obowiązywała — klasyfikacja rodzinna. Pierwsze miejsce zajęła rodzina Gajowniczków z woj. lubelskiego, drugie rodzina Wolskich z woj. kujawsko-pomorskiego, trzecie rodzina Leszczuków z woj. podlaskiego.
A teraz kilka słów o przebiegu olimpiady. Formalnie rozpoczęliśmy w piątek 10 listopada, ale niektóre ekipy przyjechały dzień wcześniej i miały szczęście do pogody więc wybrały się zdobywać szczyty i doliny w zależności od wieku i umiejętności. Potem wieczorem stawiły się w OSW „Parzenica”, gdzie w dwóch salach konferencyjnych przystąpiły do pisania testów. Przypomnijmy — zawierały one 60 pytań: po 10 z wiedzy o historii i teraźniejszości Unii Europejskiej i polskiego sportu oraz po 20 z wiedzy o Europie i krajach europejskich oraz Karpat i Polski. Rekordzista oddał arkusz po… 15 minutach. Poszło mu tak dobrze czy tak źle? To tajemnica sprawdzających testy, tym bardziej, że robimy to w kilkanaście osób „taśmowo” i nie zwracamy uwagi na nazwiska.
Już następnego dnia rano 124 zawodników przyszło lub przyjechało na halę sportową w COS OPO w Zakopanem. Przed rywalizacją sportową odbyło się oficjalne otwarcie olimpiada, którego dokonał prezes Rady Głównej KZ LZS Mieczysław Kazimierz Baszko w towarzystwie wiceprezesów Jacka Kucybały i Krzysztofa Piaska oraz członków Zarządu Jerzego Kuli i Jana Zalewskiego. Ponieważ był to 11 listopada, Dzień Niepodległości, wspólnie odśpiewaliśmy hymn naszego kraju. Następnie uczestnicy rozpierzchli się do 6 stanowisk z zadaniami rekreacyjnymi, które przygotowali sędziowie pod wodzą Robert Marszałkowski z Kujawsko-Pomorskiego Zrzeszenia LZS w Toruniu. Zbijanie kręgli, rzuty lotką do tarczy i woreczkami do wyznaczonych celów, rzuty piłką do kosza i podkową do celu oraz strzały na małą bramkę kijem do unihokeja to konkurencje, w których rywalizowali. Wszystko przebiegło bardzo sprawnie, na hali panował duży gwar, a na twarzach dominował uśmiech. Obyło się bez kontuzji i sporów.
Wieczorem tego samego dnia spotkaliśmy się w sali konferencyjnej OSW „Parzenica”, by wyłonić 6 najlepszych uczestników tej olimpiady. Dodajmy, że sala była wypełniona po brzegi, zabrakło miejsc siedzących, więc kibice stali nawet w drzwiach i na korytarzu. Zanim rozpoczęliśmy ścisły finał, oczywiście po rozlosowaniu zestawów pytań dla finalistów i odpowiednim ich ulokowaniu, podziękowaliśmy za długoletnią współpracę naszemu gościowi honorowemu Tadeuszowi Rożejowi, który zaczął przygodę z olimpiadą najpierw jako juror z ramienia Ministerstwa Sporu i Turystyki, a później przez wiele lat prowadził konferansjerkę podczas ścisłego finału. Kijki do nordic walking oraz pamiątkowy medal wręczył Tadeuszowi Rożejowi obecny na finale wiceprezes RG KZ LZS Krzysztof Piasek. W tym roku zastąpił kolegę Rożeja wspomniany już wyżej Robert Marszałkowski. Za stołem sędziowskim zasiadły jurorki — Elżbieta Skalimowska i Maria Glazik, dobrze znane uczestnikom olimpiad. Ekspertem i autorką wszystkich pytań testowych i tych w finale ścisłym była Iwona Derlatka.
Finaliści odpowiadali każdy na 10 pytań — po dwa pytania z wiedzy o Unii Europejskiej i polskiego sportu, po trzy z wiedzy o Karpatach i Polsce oraz Europie i krajach Europy. Czas na odpowiedź wynosił 20 sekund i był on mierzony elektronicznie, widzieli zegar zarówno uczestnicy, jak i widzowie.
Po tym jak finaliści odpowiedzieli każdy po 5 pytań, zarządzono krótką przerwę, podczas której przeprowadziliśmy konkurs niespodziankę dla publiczności. Przygotowaliśmy 10 zdjęć różnych zabytkowych obiektów w Polsce i w Europie, po ukazaniu się pojedynczego zdjęcia należało zgłosić się do odpowiedzi — tego najszybszego wyławiali rozstawieni na sali sędziwie. Szczęśliwiec otrzymywał w nagrodę pamiątkowy kubeczek. 5 pierwszych zdjęć pokazaliśmy w tej przerwie, następnych 5 przed ogłoszeniem ostatecznych wyników. Konkurs bardzo spodobał się publiczności, a chętnych do odpowiedzi było sporo.
Po drugiej rundzie pytań finałowych okazało się, że potrzebna jest dogrywka o miejsca 2-3 i 4-5, którą przeprowadziły sprawnie nasze sędziny. Wtedy Elżbieta Skalimowska ogłosiła ostateczną kolejność finału.
Finalistom wręczono nagrody indywidualne w postaci sprzętu turystycznego. Wszyscy uczestnicy otrzymali znaczki, koszulki i torby okolicznościowe. Z okazji Jubileuszu uczestnicy i goście otrzymali pamiątkowe medale wyrzeźbione przez artystę z Kaszub p. Zenona Pelplińskiego.
Na zakończenie olimpiady odbyła się uroczysta kolacja z jubileuszowym tortem, podczas której można było powspominać dawne lata.
Z okazji 40-lecia zostanie wydana książka o historii olimpiady, a wstępnie na stronie Krajowego Zrzeszenia LZS jest zamieszczona jej zapowiedź z niewielkimi fragmentami tego, co się w niej znajdzie.
Impreza dofinansowana przez Ministerstwo Sportu i Turystyki