W 2021 roku temu powstała inicjatywa Komitetu Zdrowia Publicznego PAN, która miała się przyjrzeć polskiej ochronie zdrowia. 64 ekspertów, naukowców i praktyków wzięło pod lupę m.in.: medycynę naprawczą, zdrowie publiczne, uwarunkowania makroekonomiczne, trendy demograficzne. Powstało 14 ekspertyz (policy briefs). Wszystko spięte w projekcie „Polskie Zdrowie 2.0”. Jak wyjaśniali naukowcy chodzi o upowszechnienie nauki, edukację, szerokie dotarcie do opinii publicznej: polityków, dziennikarzy, a także pacjentów. Projekt wciąż jest kontynuowany, bo wyzwań nie ubywa. Wręcz przeciwnie. Jesteśmy społeczeństwem coraz bardziej uzależnionym od używek, coraz mniej aktywnym fizycznie i szybko starzejącym się. Coraz starsi specjaliści zajmują się naszym zdrowiem w palcówkach medycznych. Żyjemy też statystycznie o trzy lata krócej niż inni mieszkańcy UE.
Jednym z ważnych elementów naszej ochrony zdrowia jest profilaktyka zdrowotna. W tym roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2026 Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej. To inicjatywa, która ma zwrócić uwagę na znaczenie zdrowego stylu życia, wczesnego reagowania na niepokojące objawy oraz regularne badania profilaktyczne. Rok Profilaktyki Zdrowotnej ma przypominać, że troska o zdrowie zaczyna się nie w przychodni czy szpitalu, ale na co dzień – w domu, w pracy, w szkole i w codziennych decyzjach. Regularne badania, aktywność fizyczna, zdrowe odżywianie i dbanie o zdrowie psychiczne to podstawowe elementy profilaktyki, które realnie wpływają na jakość i długość życia. Jednym z prostych leków na zdrowie, którego nie przepisze nam lekarz na receptę, jest aktywność fizyczna. W oba te projekty doskonale wpisuje się spotkanie naukowców z PAN z działaczami Pomorskiego Zrzeszenia LZS, czyli teoretyków z praktykami, które odbyło się na początku maja w Łebczu i Cetniewie. Poniżej relacja z tego spotkania z portalu kaszuby24.pl.
To było wyjątkowe spotkanie, które połączyło środowisko naukowe oraz praktyków sportu i zdrowia publicznego. Pierwszym i niezwykle istotnym momentem była wizyta grupy wybitnych profesorów i naukowców Polskiej Akademii Nauk w Łebczu. Dzięki zaangażowaniu Beaty Mieczkowskiej udało się stworzyć przestrzeń spotkania osób, które na co dzień współtworzą kierunki rozwoju polityki zdrowotnej i sportowej w Polsce, z praktykami działającymi lokalnie, szczególnie w strukturach Ludowych Zespołów Sportowych na Pomorzu.
Podczas spotkania Jan Trofimowicz, kustosz muzeum, przedstawił ponad 80 lat historii LZS, pokazując, jak ogromną rolę organizacja odegrała w rozwoju sportu, rekreacji i turystyki na terenach wiejskich. Wyjaśnił także genezę powstania muzeum, która sięga wystawy przygotowanej z okazji 75-lecia LZS w Luzinie. Uczestnicy mogli zobaczyć wyjątkowe pamiątki, w tym puchary olimpijczyka Jana Kielasa z LZS Skarszewy oraz garnitur reprezentacji olimpijskiej z Montrealu 1976, przekazany przez Leszka Kosedowskiego, który swoją sportową drogę rozpoczynał w LZS Pelplin. Te przykłady wyraźnie pokazały, że wielkie kariery często zaczynały się właśnie w LZS.
Najważniejszy przekaz tego spotkania był jednak głębszy. Podkreślano, że sport to nie tylko wynik czy medal, ale przede wszystkim relacje, wspólnota oraz fundament zdrowia fizycznego i psychicznego. Widać było duże zainteresowanie uczestników – pojawiły się pytania, wpisy do kroniki i pierwsze rozmowy o dalszej współpracy. Dalszą część spotkania poprowadził Prezes Pomorskiego LZS Piotr Klecha.
Podczas wizyty goście zostali serdecznie przyjęci, a na zakończenie otrzymali symboliczne pamiątki związane z jubileuszem 80-lecia LZS, które podkreślały tradycję i ciągłość działalności tej organizacji.
Ważnym elementem wizyty była także obecność uczestników w szkole w Łebczu, odbyły się tam zajęcia pokazowe, dotyczące oceny fundamentalnych umiejętności ruchowych dzieci. Ich celem było zapoznanie uczestników z praktycznym przebiegiem badań, dzięki czemu mogli lepiej zrozumieć specyfikę testu FUS, stosowane narzędzia badawcze oraz podstawowe założenia metodologii oceny. To praktyczne doświadczenie pozwoliło zobaczyć, jak wiedza naukowa przekłada się na realną pracę z najmłodszymi.
Kolejnym etapem była konferencja Polskiej Akademii Nauk „Wyzwania i kierunki rozwoju kultury fizycznej w Polsce”, która odbyła się w Cetniewie w ramach projektu „Polskie Zdrowie 2.0”. To tam rozmowy nabrały bardziej konkretnego i systemowego charakteru. Ważnym elementem tej debaty była także perspektywa praktyków, którzy podkreślali, że sport na wsi – rozwijany w dużej mierze przez LZS – pełni nie tylko funkcję zdrowotną, ale również społeczną i kulturotwórczą.
To spotkanie pokazało jedno – działania Ludowych Zespołów Sportowych na Pomorzu są dziś ważnym elementem ogólnopolskiej dyskusji o zdrowiu i przyszłości kultury fizycznej. Uczestnicy wrócili z niego z dużą dawką wiedzy, nowymi kontaktami i przekonaniem, że ich praca ma realne znaczenie.
Fot. Kropidłowscy. Pomorskie Zrzeszenia LZS Facebook